نحوه تولید برق توسط ژنراتور
شاید تاکنون نتایج فراوانی از نحوه تولید برق توسط ژنراتور در اینترنت مشاهده کرده و تعداد زیادی از آن ها مطالعه کرده باشید ، با این حال با غرق شدن در اصطلاحات علمی و قوانین فیزیکی به اصل مطلب پی نبرده باشید . به همین دلیل قصد داریم تا با شرح نحوه تولید برق توسط ژنراتور به زبانی ساده ، به شناخت ساختار دیزل ژنراتور توسط مخاطبین خود کمک کنیم .
در مقالات پیشین به کراّت در خصوص اجزای یک دیزل ژنراتور صحبت شده است ، با این حال لازم به یاد آوریست که اصلی ترین زیر مجموعه های آن دو بخش مکانیکی و الکتریکی این دستگاه می باشند . در بخش مکانیکی ، با ساختاری مواجه هستیم که از چند پیستون تشکیل شده است . این موتور های عموماً چهار زمانه (مکش بنزین – فشرده سازی آن – تحریق – آزاد سازی انرژی و دود ) با سوزاندن بنزین ، پیستون های داخل سیلندر را به حرکت در می آورند . از آنجایی که این پیستون ها به یک میل لنگ واحد متصلند ، با تقویت نیروی یکدیگر ، به چرخش این سامانه کمک می کند . در وسایل نقلیه ، این حرکت دورانی طی تبدیل های گوناگون به چرخ ها منتقل شده و اتومبیل به حرکت در می آید ، اما در ساختار دیزل ژنراتور ها ، این حرکت پایه و اساس نحوه تولید برق توسط ژنراتور می باشد .
می دانیم که در ژنراتورها سیم پیچ های فراوانی وجود دارد . از سویی دیگر دانستیم که با ورود یک حلقه رسانا به میدان مغناطیسی این سیم پیچ ها و تغیر زاویه آن (یا بالعکس) ، الکتریسیته بوجود می آید . حال فرض کنید که میل لنگ مذکور پس از ورود به موتور الکتریکی ، در انتهای خود دارای حلقه ای فلزی باشد که با هر بار چرخش سبب تولید برق می شود . از آنجایی که یک حلقه تنها یک لوپ داشته و طی نموداری سینوسی به صورت متناوب (و نه خطی) الکتریسیه تولید می کند ، تولید کنندگان دیزل ژنراتور دو حلقه دیگر نیز به انتهای میل لنگ اضافه می کنند تا با هر دور گردش این جسم سه سیکل الکتریسیته تولید گردد و برق مورد نیاز مصرف کنندگان تامین شود . در نهایت می توان گفت که نحوه تولید برق توسط ژنراتور در اثر همین دوران نهایی می باشد .

اجزای تشکیل دهنده دیزل ژنراتور
تا بحال مقالات متعددی از اجزای تشکیل دهنده دیزل ژنراتور نگاشته شده اند که عمدتاً در خصوص موتور ، ژنراتور و ارتباط بین این دو بوده است . در این مقاله قصد داریم تا با پرداختن به قسمت هایی که کمتر مورد توجه قرار می گیرند به تشریح سایر اجزای تشکیل دهنده دیزل ژنراتور بپردازیم .
تانک سوخت به عنوان یکی از این قسمت ها ، پله اول نردبان اجزای تشکیل دهنده دیزل ژنراتور می باشد . همانطور که یک اتومبیل گران قیمت و پر سرعت بدون بنزین قادر به حرکت نبوده و تنها جنبه تزئینی دارد ، یک دیزل ژنراتور نیز بدون سوخت تنها حجمی فلزیست که فضای قابل توجهی را اشغال کرده است ، بی آنکه حتی ظاهری چشم نواز نیز داشته باشد . به همین دلیل تانک سوخت که تامین کننده نیروی ورودی موتور می باشد ، با توجه به حجم دستگاه ، توان خروجی مورد انتظار از آن و فضای تحت پوشش ژنراتور تعریف می شود . در ژنراتورهای کوچک ، این بخش قسمتی از شاسی بوده و توسط مجموعه سازنده نصب می گردد ، اما در نمونه های بزرگتر ، وظیفه انتخاب و تطبیق این قسمت با کل مجموعه بر عهده کوپله کنندگان آن می باشد . این عضو مهم از مجموعه دیزل ژنراتور که انتظار می رود با هر باک 5 تا 10 ساعت توانایی تولید برق را داشته باشد ، به کمک پمپ سوخت ، جداکننده آب و سوخت ، انژکتور سوخت و مجموعه ای از شلنگ ها و بست ها به کار خود ترتیب می دهد .
از سویی دیگر اگر محصول خروجی این مجموعه همواره به یک شکل و نوع باشد ، شرایط برای مصرف کننده مطلوب نیست . به عنوان مثال گاه به برق متناوب نیازمندید و گاه مستقیم ، گاه در طلب حداکثر توان دستگاه هستید و گاه در پی تأمین برق مصرفی دستگاهی کوچک ، لذا تنظیم کننده ولتاژ عضو بعدی این خانواده می باشد . همانطور که از نام این قطعه بر می آید ، این وسیله کنترلی با داشتن زیر مجموعه هایی همچون سیم پیچ محرک ، یک سوکننده‌های دورانی ، روتورو آرماتور امکان تامین نیروی دلخواه مصرف کننده را فراهم می آورد .
در پایان لازم به ذکر است که سیستم‌ های خنک کننده و اگزوز به عنوان ضامن بقا و ادامه فعالیت دستگاه در گرمای شدید آن و همچنین هدایت کننده دود حاصله از سوختن مواد نفتی به فضای باز ، سیستم روغنکاری به عنوان سامانه کاهنده اصطکاک و افزایش بازدهی ، شارژر باطری به عنوان نیرو محرکه اولیه برای شروع فعالیت دستگاه و صفحه کنترلی (کنترل پنل) که خود مشتمل بر کلیدهای کنترلی و نمایشگرهای اعلام وضعیت دستگاه می باشند از دیگر اجزای تشکیل دهنده دیزل ژنراتور هستند .

شرکت های تولید کننده دیزل ژنراتور

وجود رقابت یکی از پیشنیازهای پویایی و پیشرفت در همه زمینه هاست . اگر این رقابت میان دو بازیکن فوتبال برای تصاحب یک پست در زمین ، اگر میان چند خودروساز برای در اختیار گرفتن سهم بیشتری در بازار فروش ، اگر میان دو کاسب بازاری برای جذب مشتری بیشتر و حتی رقابت میان دو مسلمان برای انجام امور نیک باشد ، بی تردید علاوه بر افزایش کیفیت کار هریک و مشاهده طراحی های چشم نواز تر ، آپشن های بیشتر ، استفاده از متدهای به روز تر و قیمت مناسب تر ، متقاضیان نیز در اثر کثرت گزینه با فراغ بال و رضایت بیشتری محصول مورد نیاز خود را انتخاب کرده و در کنار رعایت حقوق مصرف کننده ، تولیدکننده نیز مزد زحمات خود را خواهد گرفت . در همین راستا در صدد بررسی شرکت های تولید کننده دیزل ژنراتور بر آمدیم تا بتوانیم مقایسه ای اجمالی از این بازار غیر انحصاری داشته باشیم .

می دانیم که دیزل ژنراتور به عنوان محصولی که از قسمت الکتریکی یا موتور و مکانیکی یا ژنراتور تشکیل شده است ، در مجموعه واحدی ساخته نمی شود . به عبارتی دیگر شرکت های تولید کننده دیزل ژنراتور در حقیقت مونتاژکارانی هستند که قسمت های مختلف دیزل ژنراتور را از عرضه کنندگان آن ها خریده (و یا خود می سازد) و پس از آن با اسمبل کردن قطعات مختلف محصول نهایی را به دست مصرف کننده می رساند . اینگونه مراکز که وظیفه آن ها “کوپله” کردن این ماشین آلات می باشد ، مجموعه هایی هستند که در کشورمان نیز یافت شده و کار خود را به خوبی انجام می دهند ، اما اگر منظور از شرکت های تولید کننده دیزل ژنراتور سازندگان قطعات اصلی آن باشد شاید بتوان از مجموعه کاترپیلار ، کامینز ، دیترویت دیزل ، جنراک ، هوندا ، کوهلر ، بریجز و استراتون ، اونان ، ولوو ، آکسا ، استمفورد ، مکالته ، لوری سومر و لوول به عنوان بهترین شرکت های فعال در این زمینه یاد کرد .

دیزل ژنراتور ساخت ایران

با مطالعه تاریخ کشورمان ، بویژه سرفصل هایی که با دانش و صنعت نقاط تلاقی داشته است ، وسایل و ابزار آلات فراوانی را خواهیم یافت که برای نخستین بار توسط ایرانیان ابداع شده و به سایر کشورهای جهان صادر گشته است . با رجوع به کتب تاریخی که گاه بزرگنمایی نیز در آن ها دیده می شود ، سکه ، عطر ، سیستم فاضلاب ، مس ، ذوب فلزات ، نخ ریسی ، دوربین  ، ارتش سواره نظام ، حروف الفبا ، شیشه بلورین ، زغال سنگ ، کشتی جنگی و بسیاری از پدیده های دیگر گوشه ای از ابداعات و اکتشافات ایرانیان است که پیش از آن در ممالک دیگر نمونه مشابهی از آن مورد استفاده قرار نگرفته است . از دوران باستان تا کنون ، ادوات فراوانی توسط ایرانیان ساخته ، باز طراحی و یا به تولید انبوه رسیده است . این سیر تاریخی که فراز و فرود های فراوانی نیز داشته است ، پس از انقلاب صنعتی اروپا اندکی از رقبای خارجی خود عقب افتاد ، به نحوی که در حال حاضر به علل فراوان (از جمله تحریم ها ، عدم انتقال دانش روز ، فرار مغزها ، عدم حمایت از نخبگان و صنعتگران مستعد و … ) در برخی زمینه ها ده ها سال از رقبای خارجی خود عقب هستیم . دیزل ژنراتور نیز به عنوان یکی از پدیده های پر اهمیت در صنعت که هم معلول آن بوده و هم علت آن است (دیزل ژنراتور سبب گردش چرخ صنعت ، تامین برق کارخانجات و سایر مصرف کنندگان می شود در حالی که خود در همین کارخانجات تولید می گردد ) از این قاعده مستثنی نبوده و علی رغم تلاش برخی مجموعه ها در مسیر ساخت دیزل ژنراتور ساخت ایران آنچنان که باید و شاید در این کارزار موفقیت چشمگیری کسب نکرده است . با دیدی واقع گرایانه تر دیزل ژنراتور ساخت ایران صرفاً کوپله محصولات غیر بومیست ، بدین ترتیب که این ادوات با مونتاژ ژنراتور و موتور شرکت های مطرح دنیا از قبیل  مکالته ، استمفورد ، کامینز ، پرکینز ، ولوو و … در کنار یکدیگر شاکله اصلی این محصول را بوجود می آورند . از سویی دیگر برخی از تولیدکنندگان دیزل ژنراتور نیز با عقد قراردادی ، مجموعه ای ایرانی را نماینده خود کرده و با ارائه لیسانس خود ، اجازه تولید محصولاتش را صادر می کند . با صرف نظر از این مطلب ، دیزل ژنراتور ساخت ایران محصولی غیر بومیست که توسط صنعتگران ایرانی به شاسی فولادی ، تابلو کنترل ، باک سوخت ، کانوپی یا فیلتر صدا ، لرزه گیر ،  باتری ، کابل و … مزین شده و آماده بهره برداری می گردد .

سایزینگ دیزل ژنراتور

یکی از راه های افزایش بهره وری در هر دستگاه یا سازمان ، ایجاد تناسب میان قطعات  یا دپارتمان های مختلف آن ها ( علی الخصوص مصرف کننده و تولید کننده ) می باشد . خانواده کم تعدادی را در نظر بگیرید که در خانه ای کوچک مستقر هستند . این خانواده با کمک تلوزیون ، یخچال ، اجاق گازی کوچک و … می تواند نیازهای مربوطه خود را مرتفع سازد ، با این حال تحت تاثیر تبلیغات ، رقابت با سایرین ، عدم شناسایی نیازهای خود و یا حقیر شمردن وسایل ارزان ، بزرگترین و پرمصرف ترین لوازم خانگی موجود در بازار را خریداری می کند . این در حالیست که توان و ابعاد بیشتر این وسایل (تولید کنندگان) سبب افزایش مصرف انرژی و در پی آن هزینه می گردد و کمتر شدن آن نیز نیاز این افراد را برطرف نمی سازد . این اصل که به “محدود کننده” بودن یکی از عوامل دلالت دارد ، در تمامی پدیده های اطرافمان دیده می شود . دیزل ژنراتور ها نیز به عنوان یکی از همین پدیده های پر کاربرد ، نیازمند ایجاد تناسب میان انرژی مصرفی ، کار خروجی و محل نصب خود می باشند . در همین رابطه چنانچه توان دیزل ژنراتور بیش از نیاز مصرف کنندگان باشد ، سوخت با ارزش آن بیهوده مصرف شده و اگر توان آن کمتر از حد نیاز باشد کاربران در مصرف انرژی دچار محدودیت و جیره بندی می شوند ، از این روی سایزینگ دیزل ژنراتور امری حیاتی برای مصرف بهینه انرژی با حداقل هزینه می باشد . در این راه اگرچه کارخانه های تولید کننده لوازم برقی توان مصرفی محصولاتشان را روی آن درج کرده و کاربران با جمع آن ها می توانند محدوده مصرف انرژیشان را تخمین بزنند و از سویی دیگر نیز سازندگان دیزل ژنراتور نیز با واحدهای گوناگون توان دستگاه خود را بیان کرده اند ، اما با این حال شناسایی عناصر موثر در سایزینگ دیزل ژنراتور خالی از لطف نیست . حداقل ظرفیت بار ژنراتور (ظرفیتی که مصرف کمتر از آن به موتور آسیب می زند) ، حداکثر ولتاژ و فرکانس مجاز ، ارتفاع و دما دستگاه ، چرخه کاری ، سوخت ، فاز ، بار ژنراتور که خود به زیر شاخه های بار های تک فازی و بار نامتوازن ، پیک ، موتور ، کم اینرسی و پر اینرسی تقسیم می شوند ، از جمله مهمترین عوامل سایزینگ دیزل ژنراتور می باشند .

فروش ژنراتور

در خرید و فروش دیزل ژنراتور و سایر ماشین آلات صنعتی ، عوامل متعددی در قیمت نهایی محصول تاثیر گذارند . توان دائم، توان اضطراری (توان لحظه استارت دستگاه به مدت تقریبی 1 ساعت که در حالت بیشینه خود قرار دارد) ، تعداد سیلندر ، میزان بار ، ضریب قدرت ، کشور سازنده آن ، برند و پیشینه مجموعه تولید کننده ، حداکثر و حداقل شدت جریان ، دمای مطلوب فعالیت دستگاه ، نوع کوپله ، کانوپی و میزان آلودگی صوتی آن ، نوع فاز خروجی (تک فاز یا سه فاز) و سال های کارکرد دستگاه ( نو یا دست دوم بودن) از جمله عوامل تعیین کننده قیمت فروش دیزل ژنراتور می باشند. در همین رابطه ، با مد نظر قرار دادن فاکتورهای فوق و با بررسی بازار فروش محصولات اکستریم چینی در ایران ، آلترناتورهای دست اول تکفاز این کمپانی با توانی از 3 تا 30 کیلو وات ، با قیمتی در حدود 500.000 تا 1.500.000 تومان بفروش می رسد . با تبدیل شدن این ماشین آلات به دستگاه های 3 فاز و با فرض توان خروجی 3 تا 60 کیلوواتی آنها که محبوبیت بیشتری نیز نزد مصرف کنندگان دارد ، قیمت دستگاه های مذکور نیز افزایش یافته و با تغییر متغیرهای فوق الذکر بین 500.000 تا 3.000.000 تومان تغییر می کنند . اما توان مصرفی و مجموعه های سازنده دیزل ژنراتور همواره ثابت نبوده و مصرف کنندگان توان و قابلیت های بیشتری از آن ها می طلبند . با بررسی دیزل ژنراتورهای چینی استمفورد پاور ، به توان های 6 تا540 کیلوواتی برخورد می کنیم که گستره وسیع تری از قیمت و قدرت را تحت پوشش خود قرار می دهند . قیمت فروش این نوع دیزل ژنراتور که تنوع زیادی نیز دارد از 1.500.000 تا 30.000.000 تومان متغیر است ؛ بدیهیست که این افزایش قیمت با ظرفیت خروجی دیزل ژنراتور رابطه مستقیم دارد . اگر مجموعه ای به محصولات چینی اعتقاد نداشته و عمر بلند و کارکرد موثر آن را در گرو تولیدی اروپایی یا آمریکایی بداند ، ملزم به صرف هزینه ای بیشتر نیز می باشد . به عنوان مثال دیزل ژنراتور مکالته ایتالیایی که حتی توان خروجی 1.5 کیلوواتی را نیز پوشش میدهد ، از 600.000 تومان تا 37.000.000 تومان (که بهای دیزل ژنراتوری 550 کیلو واتیست) ارزش گذاری می شود . لیست کامل قیمت دیزل ژنراتورهای موجود در سایت و یا با هماهنگی کارشناسان فروش قابل دسترسی می باشد .

دیزل ژنراتور

انواع ژنراتور

ادبیات فارسی ، مملو از ابیات ، اشعار ، امثال و متونیست که توجه به هریک و سرلوحه قرار دادند آن ها در زندگی ، انسان را به راه راست هدایت می کند . این آثار که تحت تأثیر آموزه های دینی ، عرفانی و سال های تجربه اندوزی قدما نگاشته شده اند ، نه تنها تاریخ انقضاء نداشته و از ازل تا ابد قابلیت توجیه مسائل مختلف را دارند ، بلکه به زمینه خاصی نیز محدود نشده و می توان آن ها را سرلوحه اقداماتی مختلف در زمینه های متعددی قرار داد . به عنوان مثال ، شاید مصرع « هر کسی را بهر کاری ساختند » از مولوی ، در نظر اول هیچ سنخیت و تناسبی با دنیای سرد و خشن انواع ژنراتور ها نداشته باشد ، ولی با توجه به معنای آن ، می توان به زبانی ساده بیان داشت که انواع مختلف این دستگاه ، با مصرف گوناگون ، توان خروجی متفاوت و ساختار فیزیکی خاص ، کاربردی منحصر بفرد داشته که از عهده دستگاه دیگری بر نمی آید . با ارائه این مقدمه ، قصد داریم تا به بررسی انواع ژنراتورهای مصرفی در ساختار انواع ژنراتور بپردازیم . در طبقه بندی دیزل ژنراتور ها ، توجه به این مساله مهم است که بدانیم وجود اختلاف در ساختار ، ابعاد ، نوع سوخت و توان آن ها ، به معنای برتری یکی بر دیگری نیست . به عنوان مثال ژنراتوری که توان خروجی بالایی دارد ، ممکن است آلودگی های صوتی و مصرف سوخت بالایی نیز داشته باشد و یا ژنراتوری با عدم قابلیت شروع بکار خودکار ، حجم کوچکی را اشغال کرده و امکان استفاده از آن در یک ساختمان مسکونی میسر باشد ؛ لذا می توان نتیجه گرفت که این کاربر و نیازهای اوست که بهترین ژنراتور را برمی گزیند . طبقه بندی این محصولات بر حسب نوع سوخت مصرفی آن ها (بنزینی – دیزلی و دوگانه سوز) ، بر حسب کاربرد (اضطراری ، پایه ، دائمی و چندمنظوره ) ، ابعاد ، توان خروجی (تکفاز و سه فاز) و … انجام می پذیرد . در همین اثنا ، طبقه بندی های مختلف به معنای مرتب سازی انواع ژنراتورها بر حسب یک ویژگی مشترک بین آن ها می باشد . مثلاً در مقایسه دیزل ژنراتور های گاز سوز و بنزینی می دانیم که ژنراتورهای دیزلی ، با توجه به نوع احتراق خود ، نیاز به شمع و جرقه نداشته و سازوکاری ایمن تر در ساختار خود دارند . این در حالیست تولید انرژی یکسان در ژنراتور دیزلی ، مصرفی سوختی در حدود نصف حالت مشابه در ژنراتورهای بنزینی را دارد . اما از سویی دیگر همین ویژگی ها سبب شده از تا ژنراتور دیزلی یا گازسوز ، برای احتراق و رسیدن به دمای انفجار در روزها و اماکن سرد ، فشار بیشتری را تحمل کند ، در حالی که ژنراتور بنزینی با انفجار حاصل از جرقه شمع ، بازدهی یکسانی نسبت به سایر فصول سال دارد . اگرچه قابلیت جابجایی این دو محصول با یکدیگر برابر می باشد ، اما می توان ژنراتور بنزینی را بواسطه امکان قرارگیری مخزن آن در نقاط مختلف ، اندکی سبکتر دانست ؛ در حالی که در همین شرایط توان دیزل ژنراتور از رقیب خود بیشتر می باشد . اگرچه هر گونه ژنراتور مولد برق ، نیاز به وارسی مرتب و دوره ای دارد ، اما حساسیت بیشتر ژنراتورهای بنزینی به دلیل مجاورت سوخت و مشعل سبب می شود تا ریسک استفاده از این محصول بالاتر بوده ، نیاز به مراقبت بیشتری داشته باشد و قطعات آن نیز زودتر از دیزل ژنراتور معیوب شوند . با مقایسه ساختار فیزیکی این دو دستگاه ، ژنراتورهای دیزلی ابزاری مفیدتر به نظر می رسند ، اما در فاکتور قیمت از ژنراتورهای بنزینی شکست می خورند . هزینه اولیه خرید یک دستگاه ، با ضریبی چند برابر ، یکی از مهمترین عوامل تعیین کننده انتخاب نهایی می باشد ؛ با این حال اگر فاکتورهایی نظیر نگهداری و تعویض قطعات را نیز در نظر بگیریم ، حتی از نظر قیمتی نیز خرید دیزل ژنراتور در بلند مدت مقرون بصرفه تر خواهد بود .

قیمت دیزل ژنراتور

اگر از هریک از ما در خصوص تعریف واژه «خرید» سوالی پرسیده شود ، بی تردید طبق مجموعه ای از تجارب و مشاهدات خود ، معنی خرید را دریافت یک کالا (یا خدمت) و در اختیار گرفتن حق مالکیت آن در ازای پرداخت پول یا کالایی هم ارز با آن می دانیم . با اینکه این تعریف اشتباه نبوده ، اما کامل هم نیست . با رجوع به دانش نامه های گوناگون ، خرید را همانند تعریف فوق عملی می یابیم که به دریافت کالایی به منظور انجام فعالیت های بازرگانی یا فراغتی در ازای پرداخت هزینه آن اتلاق می گردد ، اما این تعریف یکی از مراحل آن را نیز انتخاب و بررسی این محصول پیش از هر مرحله دیگری می داند . به عبارتی دیگر ، خرید به معنای دید ، شناخت ، کسب اطلاع و مقایسه یک محصول با محصولات مشابه و سپس دریافت آن می باشد . در همین راستا ، برای همه ما اتفاق افتاده است که برای ابتیاع کالایی (مانند گوشی تلفن همراه یا خودرو) دست به تجسس گسترده ای زده باشیم . استخراج نام برندهای معتبر و در دسترس ، تمییز مدل های برتر و پرچمداران آن ، گفت و گو با دارندگان این محصول یا افرادی که تجربه کار با آن را داشته اند ، اطلاع از مزایا و معایب هریک ، امتیازدهی و اولویت بندی ، مقایسه اینترنتی و کسب اطلاعاتی ملموس تر از کارایی هریک و در نهایت ایجاد توازن میان گزینه ها و بودجه تحت اختیارمان مجموعه اقداماتی است که طبق تعریف «خرید» انجام می پذیرد . در مثال های فوق ، برخی از کالاها به دلیل تیراژ بالا و به تَبَع آن کاربران زیاد ، میزان مرغوبیت خود را نشان داده و آگاهی از کیفیت آن کار سختی نمی باشد . به عنوان مثال اگر در خصوص خودروی پراید و یا پژو 206 که به وفور در محیط اطرافمان قابل مشاهده است قصد تحقیق داشته باشیم ، حتی افرادی که تجربه سواری با آن ها را نیز نداشته اند نظرات کم و بیش درستی را ارائه می دهند و با اندکی تحقیق بیشتر ، می توانیم مزایا و معایب آن ها را بر اساس سال تولید نیز طبقه بندی کنیم . برخی کالاهای دیگری نیز وجود دارند که که علاوه بر ناشناس بودن برند و پیشینه آن ها ، به دلیل قیمت اندک یا مصرف محدود و مقطعی آن ها ، بدون پرس و جو خریداری می شوند . اما در مواردی خرید محصولاتی که گران قیمت و پرکاربرد بوده و از طرفی نیز مصرف کنندگان زیادی ندارد ، کار سختی به نظر می رسد . در همین رابطه می توان به دیزل ژنراتور به عنوان محصولی اشاره کرد که با وجود قیمت زیاد و کارکرد طولانی مدت خود ، در میان عامه مردم محصولی شناخته شده نمی باشد . در چنین شرایطی ، اگر بخواهیم با تکیه بر تبلیغات به استخراج اطلاعاتی در مورد کیفیت و قیمت دیزل ژنراتور بپردازیم ، به احتمال زیاد در دام های فروش قرار گرفته و محصولی با ریسک بالا خریداری می کنیم ، لذا مقایسه قیمت دیزل ژنراتور های مختلف از نظر مصرف سوخت ، توان خروجی ، نوع کوپله ، امکانات جانبی ، کنترل پنل آن ، ابعاد و سایر عوامل موثر در آن می تواند به انتخاب گزینه اصلح منتهی شود . در این میان ، طبیعیست که مراجعه به کارشناسان با تجربه این کار در وهله اول و فروشندگانی که محصولات متنوعی را در اختیار دارند (در غیر این صورت یا از ویژگی های دقیق محصولات دیگر مطلّع نبوده و یا تمرکزشان بر روی فروش محصولات خود می باشد) راه های مناسب و منطقی برای انتخاب و خرید دیزل ژنراتوری با قیمت مناسب می باشد .

 

 

اجزای دیزل ژنراتور

دیزل ژنراتور مجموعه منظمیست که با قرار گرفتن همه اجزا در کنار یکدیگر و انجام وظایف خود ، انرژی نهفته در سوخت دیزلی را به انرژی الکتریسیته تبدیل می کند . در این مسیر ، اجزای دیگری نیز وجود دارند که وظیفه آن ها تسهیل این روند ، بهبود عملکرد دستگاه ، افزایش بهره وری آن در اثر کاهش مصرف سوخت و سازگاری بیشتری این محصول با محیط زیست می باشند . در این مقاله قصد داریم تا با بررسی جداگانه هریک از این اجزا و قطعات ، عملکرد دیزل ژنراتور ها را از منظری دیگر مورد بررسی قرار دهیم . در معرفی اجزای دیزل ژنراتور، به جز موتور دیزلی و ژنراتور که توضیحاتی اجمالی در خصوص آن ها ارائه شد ،  می توان از سیستم سوخت دستگاه ، رگولاتور ولتاژ ، سیستم خنک کننده  ، اگزوز، سیستم روان کننده ، شارژر باتری ، پنل کنترل و شاسی دیزل ژنراتور یاد کرد . در انتخاب موتور دیزلی ، توجه به نوع سوخت و سوپاپ های این دستگاه از اهمیت فراوانی برخوردارند . سوپاپ های مذکور که به دو گروه سرسوپاپ واقع در سیلندر یا OHV و سرسوپاپ واقع در بدنه یا non-OHV تقسیم می شوند ، با وجود مزایا و معایب مختص به خود ، هریک دارای طرفداران فراوانی می باشند . در این تقسیم بندی ، دیزل ژنراتورهایی که سوپاپشان درون سیلندر قرار دارد ، در نظر اول دارای ابعادی کوچکتری از گروه دیگر می باشند . این گروه با سازوکاری نچندان پیچیده ، دارای کیفیت بیشتر و آلودگی صوتی کمتری می باشد که سبب شده است تا نظر مشتریان بیشتری را به سوی خود جلب کند . قسمت ژنراتور یا دینام دیزل ژنراتور نیز که وظیفه تولید انرژی الکتریسیته را بر عهده دارد ، از دو قسمت استاتور (قسمت ثابت دستگاه متشکل از سیم پیچ های بر روی هسته آهنی) و روتر (قسمت متحرک آن که وظیفه تولید میدانی مغناطیسی را بر عهده دارد) تشکیل شده است . این دو قطعه در تعامل با یک یکدیگر ، بواسطه تحرک یکی و ایجاد اختلاف ولتاژ در دیگری ، به تولید برق متناوب می پردازند . در همین رابطه ، روتر های مورد استفاده در دینام های فوق ، خود به سه نوع  القایی (مورد استفاده در دیزل ژنراتور های بزرگ و فاقد جروبک) ، آهنربایی و با نیروی محرک (محرکی متصل به منبع برق مستقیم) تقسیم می شوند . در انتخاب و خرید این قطعه ، توجه به طراحی و ساخت تمام فلزی آن از اهمیت بالایی برخوردار است ، چرا که نمونه های پلاستیکی آن پس از چند سال مستهلک شده و ساییدگی آن ها خطر آفرین است . در نمونه های جدیدتر این محصول ، جاروبک هایی به منظور نیاز به نگهداری کمتر و تولید بهینه تر برق تعبیه شده است که وجود چنین قطعه ای از نشانه های مطلوبیت دستگاه می باشد . دیزل ژنراتور ، با هر برند و کوپله ای ، ساخت هر کشور و تعبیه شده در هر محیطی ، بدون مصرف سوخت کاربردی ندارد ، لذا این عامل سوخت و سیستم انتقال آن می باشد که سند بقای یک دیزل ژنراتور را امضاء می کند . مصرف سوخت دیزل ژنراتور ها با توجه به ظرفیت تولید و ابعاد آن ها متفاوت است اما به صورت استاندارد ، سوخت مصرفی هر دستگاه قادر خواهد بود تا آن را بطور میانگین به مدت 7 ساعت روشن نگه دارد . در تمامی سیستم های سوخت رسانی این دستگاه ، همواره پمپ سوختی وظیفه انتقال این ماده از مخزن اصلی به محفظه انفجار را بر عهده دارد . صافی سوخت ، نازل سوخت ، آلارم هشدار ، مجموعه اتصالات فلزی و لوله های تهویه نیز از دیگر اجزای تشکیل دهنده این سامانه می باشند .

دیزل ژنراتور

طرز کار دیزل ژنراتور

شناخت اجزا ، نحوه ارتباط آن ها با یکدیگر و مکانیزم حرکتی ماشین آلات گوناگون ، علاوه بر انتقال روش صحیح کار با آن ها ، به ما در تعمیرات و نگهداری آن ها نیز یاری می رساند . به عنوان مثال با در نظر گرفتن خودرو های سواری ، زمانی که از نحوه عملکرد گیربکس (Gearbox)  و سازوکار آن مطلع می شویم ، علاوه بر مشاهده تاثیرات مثبت آن روی رانندگی خود ، در صورت بروز اشکالات مربوط به این سامانه ، می توانیم دلیل آن را حدس زده و موقتاً به ترمیم و تعمیر آن بپردازیم . در همین مثال ، اگر در زمان تعلیم رانندگی به داوطلبین ، طرز کار این زیرمجموعه خودرو نیز آموزش داده شود ، این فرد به سادگی لزوم فشردن پدال کلاچ پیش از تعویض دنده ، دلیل برداشتن ملایم فشار از روی آن پس از تعویض دنده ، دلیل قدرت در دنده های کم و سرعت در دنده های زیاد ، دلیل جهش های ناگهانی و ده ها فوت کوزه گری دیگر در رانندگی را خواهد آموخت . در همین رابطه ، قصد داریم تا در این مقاله با شرح طرز کار دیزل ژنراتور ، به روشن کردن زوایای تاریک و پنهان کار با این دستگاه بپردازیم . در سال های تحصیل خود ، با قانونی آشنا شدیم که کمتر کسی تعریف آن را از یاد برده است ، قانون بقای انرژی . طبق تعریف کلیشه ای این قانون ، میزان انرژی موجود در جهان ثابت بوده (به وجود نمی آید و از بین نمی رود) و فقط تغییر حالت می دهد (از شکل و صورتی به حالت دیگری تبدیل می شود ) . این تغییر حالت گاهی به صورت مستقیم و گاهی بواسطه کمک دستگاه یا سامانه دیگری انجام می شود . اگر صورت های انرژی را انرژی گرمایی ، الکتریکی ، شیمیایی ، تابشی ، هسته ای ، جنبشی و پتانسیل بدانیم ، در مواردی مثل رها کردن یک شئ از ارتفاع انرژی پتانسیل آن بطور مستقیم به انرژی جنبشی تبدیل شده و گاهی هم همانند تابش نور آفتاب به صفحه های خورشیدی بواسطه یک دستگاه ثانویه به انرژی دیگری تبدیل می شود . دنیای اطراف ما مملو از ماشین آلاتیست که این تبدیل انرژی را انجام می دهند ، دستگاه هایی که می توان از دیزل ژنراتور به عنوان یکی از پرکاربرد ترین آن ها یاد کرد .  دیزل ژنراتور ، دستگاهی متشکل از دو قسمت ژنراتور و موتور دیزلی می باشد . این دستگاه با سوزاندن سوخت درون موتور دیزلی ، انرژی پتانسیل آن را به انرژی حرکتی توربین یا پره های این دستگاه تبدیل می کند ، این حرکت در قسمت بعدی به کمک میل لنگ متصل بین دو دستگاه به آهنربای الکترومغناطیسی ژنراتور منتقل شده و طی یک تبدیل انرژی دیگر ، انرژی جنبشی به برق (الکتریسیته) تبدیل می شود . همانطور که در خودروهای سواری ، با فشردن بیشتر پدال گاز ، سوخت بیشتری به داخل سیلندرها پاشیده شده و  سرعت خودرو نیز بیشتر می شود ، میزان برق تولید شده در دیزل ژنراتور نیز تابعی از مقدار سوخت مصرف شده در موتور دیزلی می باشد ، لذا با تکیه بر تنظیم میزان سوخت ورودی می توان مقدار انرژی تولید شده را کنترل کرد . در پایان لازم به ذکر است که انواع توربین ها اعم از آبی و بادی نیز با توجه به سازو کار خود تشابه فراوانی با دیزل ژنراتور های مذکور دارند .